Introductie

Kenmerkend voor onderwijsontwerpers is het systematisch en gefaseerd werken. In deze cursus maakt u kennis met de meest gangbare wijzen van aanpak voor het ontwerpen van onderwijs- en leersituaties. Aandacht wordt besteed aan klassieke ontwerpbenaderingen, aan de kritiek daarop en aan meer recente benaderingen, zoals 'Rapid Prototyping'. U krijgt inzicht in het ontwerpen van formele opleidingssituaties, en u raakt ingevoerd in het ontwerpen van meer informele leersituaties, zoals on-the-job training en performance support. Na deze cursus bent u in staat om een beredeneerde keuze te maken voor een ontwerpaanpak en een ontwerp op hoofdlijnen te beoordelen.

Cursuscode

O22411

Omvang

4,3 EC

Inschrijving

Inschrijving voor iedereen

Voorkennis

Leerpsychologische kennis op het niveau van de cursus Leren en ontwikkeling wordt verondersteld. Ook wordt elementaire kennis over instructie op het niveau van de cursus Ontwerpen van leersituaties: theoretische kaders van u verwacht.

Inhoud

Leren kan toevallig plaatsvinden zonder instructie, maar instructie zelf is nooit toevallig; instructie is doelbewust en op voorhand gepland. Hoewel deze planning in de praktijk dikwijls ad hoc van les tot les gebeurt, is de effectiviteit van instructie toch sterk afhankelijk van een al of niet systematische planning. Deze voorafgaande en systematische planning van instructie wordt algemeen aangeduid als 'instructional design'. 'Instructional design' als 'proces' omvat het bedenken, ontwikkelen, implementeren en evalueren van effectieve onderwijsleersituaties die de lerende ondersteunen bij het verwerven van vooropgestelde leerdoelen. Doel van de instructie is het noodzakelijke of wenselijke leerproces te ondersteunen en op die wijze de best mogelijke oplossing te realiseren, rekening houdend met de doelgroep, de leertaak en de context.
Leertheoretische inzichten vormen een belangrijke basis voor beslissingen en concreet handelen van de ontwerper. Leertheorieën ondersteunen de ontwerper bij de rationele keuze van onderzoeksmatig geverifieerde onderwijsstrategieën. Het is dan ook belangrijk dat het ontwerpen systematisch en gestructureerd plaatsvindt, want op deze manier kan aan alle ontwerpactiviteiten aandacht besteed worden. In de ontwerppraktijk is er vaak sprake van een zekere nonchalance, waarbij vooraf de analyse van de probleemsituatie, van de aard van de leertaak en het verduidelijken van de doelstellingen en achteraf de implementatie en evaluatie van het ontworpen en gerealiseerde onderwijs erg oppervlakkig gebeurt. Met andere woorden: 'instructional design' wordt in de realiteit dikwijls beperkt tot de fasen ontwerpen en ontwikkelen van leermateriaal.
In deze cursus wordt uitdrukkelijk aandacht besteed aan het totale ontwerpproces en de onderlinge relaties tussen de verschillende fasen van het ontwerpproces. Daarbij zal herhaaldelijk worden verwezen naar het zeer bekende ADDIE-model als referentiekader. Dit ADDIE-model is een ontwerpmodel met de fasen Analysis, Design, Development, Implementation en Evaluation.
Centraal in de cursus staat het zelfstandig uitvoeren van de verschillende stappen of taken bij het realiseren van een concreet ontwerp. U kiest zelf een thema uit en na goedkeuring ervan door de begeleider gaat u aan de hand van een zevental studietaken het ontwerp daadwerkelijk maken. U kunt een thema kiezen dat verbonden is met de onderwijscontext of met een bedrijfssetting.

Docenten

Dhr. dr. G. Moerkerke, mw. drs. W. Kerstjens en dhr. drs. F. de Roode

Tentamenvorm

Opdracht