Het Expertise Netwerk Hoger Onderwijs (EHON) organiseerde 7 juni in samenwerking met Hogeschool Zuyd en de Open Universiteit een conferentie onder de titel “Hoger Onderwijs 3.0”. Op de conferentie was er een divers aanbod aan workshops met onderwerpen van “toekomst bestendig toetsen” tot “hoe kan talent ontdekt worden” (zie http://www.ou.nl/web/hoger-onderwijs-3.0/workshops voor het volledige programma).

Een van de workshops “Serious Games: wat kun je er mee in het hoger onderwijs” (door John van der Baaren, Rob Nadolski en ondergetekende) ging in op de mogelijkheden van serious games. Het doel van de workshop was om de deelnemers gericht naar een aantal voorbeelden van serious games te laten kijken. Dit om op die wijze de deelnemers te helpen een referentiekader te vormen over de inzet of ontwikkeling van serious games.

In de workshop maakten de deelnemers kennis met een tweetal speciaal geselecteerde serious games. De gekozen games (een casus over de Waddenzee en een training eerste hulp) onderscheiden zich doordat de ontwikkeling relatief eenvoudig is en -in principe- mogelijk is voor docenten zonder uitgebreide ICT-kennis. Na een korte inleiding (met ondermeer een korte bespreking van diverse 'eenvoudige' gameomgevingen zoals Scratch, EMERGO, e-Adventure en Gamemaker) zijn de deelnemers zelf aan de gang gegaan met de twee games. De opdracht was om tijdens de gameplay te kijken naar een drietal zaken, te weten:

• Inzetbaarheid. Hierbij moet je denken aan zaken als de doelgroep en de rol van de docent.
• In hoeverre volgt de game een Instructional Design model, in ons geval 4C-ID en/of welke suggesties biedt 4C-ID om de game te verbeteren.
• Subjectieve beoordeling, bijvoorbeeld de kwaliteit van de feedback en in hoeverre boeit de gameplay.

Wie geïnteresseerd is in de workshop materialen en/of de workshop zelf na wil spelen, kan alle materialen vinden via dspace: http://dspace.ou.nl/handle/1820/4300.

Zowel serious games als chatbots staan volop in de belangstelling (voor serious games zie bijvoorbeeld Wilfred Rubens: http://www.te-learning.nl/blog/?p=5145 en voor chatbots Erwin van Lun: http://www.linkedin.com/groups/Gartner-predicts-huge-future-artificial-1994157.S.47691379).

Een snelle scan naar het gebruik van natuurlijke taal in games laat echter zien dat er behalve in geavanceerde research prototypes er nog maar weinig gebruik gemaakt wordt van natuurlijke taal in games. In een overzicht van bestaande toepassingen op http://www.chatbots.org/nl is er maar een van de 100 Nederlandstalige chatbots die in het onderwijsdomein werkt. Kortom een interessante vraagstelling waarom er ondanks bekende researchvoorbeelden in het onderwijs (bijvoorbeeld Autotutor: zie http://gnututor.com/ ) en talloze commerciële chatbots soortgelijke toepassingen in het onderwijs zeldzaam zijn.

Om een idee te krijgen van de mogelijke toepassing van chatbot in games zijn op dit ogenblik Johan Eikelboom, Erik Bloemers en Kees van Winzum voor hun Informatica bachelorafstudeeropdracht bezig om te onderzoeken wat de toepassingsmogelijkheden zijn voor (eenvoudige) chatbots in het onderwijs. Een belangrijk onderdeel van de opdracht is een demonstrator te maken van een chatbot in een serious game. De gameomgeving waarbinnen gewerkt wordt is EMERGO, een binnen CELSTEC ontwikkelde omgeving. EMERGO is een toolbox inclusief methodiek om zogeheten “branching stories” te ontwikkelen met als doel de verwerving van complexe cognitieve vaardigheden te ondersteunen [1, 2]. Een EMERGO game bestaat uit een casus waarbinnen een student een aantal activiteiten uitvoert om een probleem op te lossen. Een typisch voorbeeld van een EMERGO interactievorm is het gebruik van video’s. De student stelt vragen aan een expert door een vraag uit een lijst van voorgedefinieerde vragen te selecteren. Elke vraag is gekoppeld aan een video waarin een expert de vraag beantwoordt. Het gebruik van een chatbot in plaats van voorgedefinieerde vragen zou een interessante uitbreiding voor EMERGO kunnen zijn. Onderzocht kan worden of een meer authentieke interactievorm, d.w.z. of het zelf vragen formuleren versus een vraag selecteren, een positief effect heeft op de motivatie en het leren. Om dit te onderzoeken ontwikkelen de studenten op dit ogenblik een chatbot voor een e-practicum in EMERGO voor de cursus Inleiding in de seksuologie. De chatbot Luctor begeleidt de student op zijn eerste stagedag in het e-practicum en laat hem kennis maken met (het werk van) een ervaren therapeut. De te ontwikkelen chatbot ‘begrijpt’ ongeveer 90 vragen over 14 categorieën. De bedoeling is om de chatbot, na een succesvolle technische implementatie, met studenten te evalueren.

Tot slot, het onderzoek is een leuk voorbeeld van een multidisciplinair samenwerkingsproject tussen de verschillende afdelingen van de Open Universiteit, te weten: Informatica (het chatbot onderzoek), Psychologie (de inhoud van de casus Seksuologie) en CELSTEC (EMERGO-omgeving).

Verdere informatie:

-  Wilt u meer weten over EMERGO zie http://www.emergo.cc/

-  Wilt u intensief kennis maken met EMERGO. De eerstvolgende cursus staat gepland op vrijdag 22 juni. Voor meer informatie of aanmelden zie: http://www.ou.nl/web/workshop-serious-games.

-  Wilt u op de hoogte gehouden worden van de resultaten van dit onderzoek, plaats dan een reactie dan wordt u op de hoogte gehouden: persoonlijk of middels een nieuwe blog.

Referenties:

[1] Nadolski, R. J., Hummel, H. G. K., Van den Brink, H. J, Hoefakker, R., Slootmaker, A., Kurvers, H. and Storm, J. (2008). EMERGO: methodology and toolkit for efficient development of serious games in higher education. Simulations & Gaming, 39(3), 338-352.

[2] Hummel, H.G.K., Van Houcke, J., Nadolski, R.J., Van der Hiele, T., Kurvers, H. and Löhr, A. (2011). Scripted collaboration in gaming for complex learning: Effects of multiple perspectives when acquiring water management skills. British Journal of Educational Technology, 42(6), 1029-1041. doi:10.1111/j.1467-8535.2010.01122.x