De laatste jaren komen steeds meer nieuwsberichten voorbij over alcoholgerelateerde problemen onder jongeren. Zo laat onderzoek zien dat het aantal meisjes dat in het ziekenhuis belandt als gevolg van een alcoholvergiftiging verdubbeld is tussen 2005 en 2010. Overigens is de stijging bij jongens ook fors (namelijk 66%). Dit berichtte NU.nl.

Een ander onderzoek toont aan dat bij 1 op de 5 alcoholgerelateerde incidenten, waarbij politie aan te pas komt, kinderen jonger dan 16 jaar zijn betrokken. Een woordvoerder van het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid (STAP) meldt tevens dat de onderzoekers vermoeden dat dit slechts een topje van de ijsberg is.

Meerdere vragen komen bij mij opzetten zoals:

-         Hoe kan dit zo erg veranderen de laatste jaren?

-         Hoe kunnen we dit tegengaan?

-         Waarom drinken jongeren zoveel en veroorzaken ze zoveel problemen?

Er kunnen meerdere oorzaken zijn die bepalend zijn voor deze verandering, zoals het feit dat jongeren meer met alcohol in aanraking komen, meer geld te besteden hebben en meer uitgaan. Maar wellicht ook doordat de handhaving van de leeftijdsgrens slecht is of de ouders zich te weinig met het alcoholgebruik bemoeien. Verandering is pas mogelijk als er goed in kaart wordt gebracht welke factoren het alcoholgebruik beïnvloeden, dit onderzoek krijgt tegenwoordig veel aandacht. Waar mijn aandacht voornamelijk naar uitgaat is mijn laatste vraag: ‘Waarom drinken jongeren zoveel en veroorzaken ze zoveel problemen?’

Er is een aantal mogelijke verklaringen. Deze hebben te maken hebben met de mentale ontwikkeling van jongeren. De hersenen ontwikkelen zich tot een leeftijd van ongeveer 25 jaar. Hierbij ontwikkelt de prefrontale cortex zich als laatste. In dit deel van het brein bevinden zich functies zoals probleemoplossend vermogen en plannen. Maar ook functies zoals moraliteit, inhibitie en inschattingsvermogen. Deze zijn dus bij jongeren nog niet volledig (uit)ontwikkeld (Gogtay et al., 2004). Hierdoor vertonen jongeren dan ook sneller dan volwassenen ongeremd gedrag en laten ze zich gemakkelijk meeslepen met anderen. Een leerzaam boek van Crone (2010) geeft inzicht in ontwikkeling van jongeren. Jongeren zijn extra gevoelig voor de mogelijkheid dat er een beloning aankomt. Een spannende situatie opzoeken kun je zien als zo’n beloning. Dit heeft te maken met de ontwikkeling van twee hersendelen, de nucleus accumbens en de eerder genoemde prefrontale cortex. De nucleus accumbens is een kleine kern in de hersenen die gevoelig is voor beloning. De prefrontale cortex daarentegen vervult een rationele functie bij het nemen van risicovolle beslissingen. En in tegenstelling tot deze prefrontale cortex is de nucleus accumbens zeer gevoelig voor hormonale veranderingen die bij jongeren veelal voorkomen. Doordat de prefrontale cortex nog niet is uitgerijpt en de nucleus accumbens overactief is onder invloed van hormonen is er dus een duidelijke disbalans in de werking van deze twee systeem. Dit zorgt er dan ook voor dat jongeren risicovoller gedrag laten zien. Dit gedrag wordt daarbovenop dan nog eens versterkt door het alcoholgebruik.

Is het wel verstandig om jongeren zoveel vrijheid te geven? Moeten we jongeren niet beschermen tegen deze negatieve invloeden? Door bijvoorbeeld meer grenzen te stellen? De wetenschap leert ons immers dat de jongeren zichzelf maar moeilijk kunnen wapenen tegen hun eigen gedrag.

Referenties:

 

-         http://www.nu.nl/binnenland/2766699/agressieve-dronkaard-vaak-jonge-puber.html

-         http://www.nu.nl/binnenland/2770393/jonge-meisjes-drinken-meer-alcohol.html

-         http://www.stap.nl/nl/nieuws/persberichten.html/3490/1643/kinderen-onder-de-16-vaak-betrokken-bij-alcoholdelicten#p3490

-         Crone, E. (2010). Het puberende brein. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.

-         Gogtay, N., Giedd, J. N., Lusk, L., Hayashi, K. M., Greenstein, D., Vaituzis, A. C., . . . Thompson, P. M. (2004). Dynamic mapping of human cortical development during childhood through early adulthood. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 101, 8174-8179. doi: 10.1073/pnas.0402680101