Blog

« Terug

Morele paniek om gebruik sociale media door scholier

 

In een artikel in de Metro een paar dagen geleden worden sociale media gepresenteerd als ‘De Grote Afleider’. In deze 350 woorden staan nogal wat verontrustende stellingen. Mijn haren gaan er recht van overeind staan. Niet omdat ik denk dat de stellingen waar zijn, trouwens…

Er lijken allerlei maatschappelijke problemen te ontstaan door de introductie van sociale media. Het artikel meldt: Jongeren “gaan vaker voor ‘lekker en leuk’ en minder voor wat goed voor hen is.” Goh, dat is nieuws!

Dit artikel maakt mij boos, en ook al zal ik de verspreiding van dit korte stukje tekst op internet nooit kunnen inhalen, laten we de ‘schade’ die sociale media zogenaamd aanrichten toch eens van een andere kant bekijken! De week van de mediawijsheid is bedoeld om media kritisch te beschouwen, maar ook om naar de kansen te kijken.

Het artikel begint met de volgende uitspraak: “Sinds 2007, met de introductie van smartphone en het enorme succes van social media bij pubers, is het aantal kinderen dat blijft zitten of afstroomt naar een lager niveau enorm toegenomen.” Deze uitspraak suggereert dat de introductie van sociale media verantwoordelijk is voor de toename van het aantal zittenblijvers en afstromers. Een nieuw medium dat verantwoordelijk is voor zo’n groot maatschappelijk probleem… Ik vraag me af of andere media-specialisten zich aan zo’n uitspraak zouden wagen.

Het zou om te beginnen wel fijn zijn een referentie te zien naar de cijfers waarop dit gebaseerd is. Daarnaast… welke andere maatschappelijke ontwikkelingen hebben zich voorgedaan in de tijd waarin de jongeren waarover gesproken wordt opgroeiden? Ik denk dat er wel alternatieve verklaringen te vinden zijn voor de toename in zittenblijvers en afstromers.

De ervaringen van ouders die aangegrepen worden om te stellen dat “vanwege de afleiding door social media” kinderen zich veel minder goed kunnen concentreren en minder huiswerk maken, zijn ervaringen van ouders die contact zoeken met een platform als ‘Ouders Online’. Dit is denk ik geen doorsnee van Nederlandse ouders. Een ouder die zich bewust is dat een groot deel van het leven van hun kind nu gemedieerd wordt door het internet, zal nieuwe media misschien ook eerder de schuld geven. Wat ik bedoel te zeggen is dat deze groep ouders alternatieve verklaringen op dat moment ook niet op het netvlies heeft.

Want waar begint het probleem van de korte aandachtsspanne nu eigenlijk? Bij een kind dat zoekt naar afleiding, lijkt mij. Of bij een kind dat van jongs af aan heeft geleerd een grote beloning te verwachten met minimale inzet. Om bij het kind dat afleiding zoekt te beginnen, daar kunnen heel wat redenen voor aangedragen worden…

Wat mij zo stoort aan gechargeerde uitspraken zoals ‘Social Media leidt scholier te veel af’ is dat het bij de gemiddelde lezer een reactie kan oproepen waarin de leermomenten die zich kunnen voordoen in het gebruik van sociale media geen overweging meer krijgen.

In het nieuwe boek van de hoofdredacteur van Ouders Online staan vast wel goede tips om je ‘scholier’ te leren zich vooral te ‘focussen’, maar waarom kunnen we sociale media niet aanwenden om nieuwe vormen van kennisconstructie (leren) tot stand te laten komen. De wereld verandert, menselijke denkprocessen passen zich daaraan aan. Wat voor ons onmogelijk lijkt kunnen veel jongeren allang, maar velen (door)zien het gewoon niet.

“Al ruim twee jaar hoor ik hun zorgen aan over de multitaskende generatie”, meldt de hoofdredacteur, maar nieuwe processen van kennisconstructie hebben niks met ‘multitasking’ of met ‘serial tasking’ te maken. Ik zie in mijn onderzoek dat jongeren er best wel toe in staat zijn, als iets hun echt van belang is of interesseert, stukjes kennis op zo’n manier bij elkaar te rapen dat er een werkzame oplossing komt. In dat soort processen wordt ontzettend veel kennis opgedaan en sociale media kunnen hier aandrijvers van zijn. Nee, ze lezen misschien geen dikke boeken meer (en mijn argument staat los van mijn overtuiging dat ze dat wel een aantal keer zouden moeten doen), maar ze ‘schrijven’ hun eigen boeken.

Daar zou nu eens wat meer aandacht voor moeten komen, voor de kreatiekracht die huist in het gebruik van sociale media. Laten we hopen dat de week van de mediawijsheid hier een mooie balans in kan brengen!

 

(Zie mijn volgende blog, door hieronder op 'next' te klikken. Of klik op één van de 'tags' in de Tagcloud linksboven)

Reacties
Trackback URL:

Leerzame analyse. Ik ben op zoek naar artikelen t.b.v de vraag "Wat leidt wel en wat niet tot morele paniek?"

Waarom sommige technologische innovaties wél en andere niet tot ‘morele paniek’ leiden wat de scholier betreft?

Geplaatst op 5-6-13 21:45.