TouW-symposium 11 juni 2005
Informatica als veelzijdig vakgebied: Van islamitische ornamenten tot het bouwen van een robot
In het kader van een leven lang leren organiseerde de faculteit Informatica mede ter gelegenheid van het vierde lustrum van de Open Universiteit dit symposium samen met de studievereniging TouW. We vierden dit lustrum met een stevig inhoudelijk programma waarin we keken naar allerlei verborgen toepassingen van wiskunde en informatica. Uiteraard verloren we niet de studie uit het oog, we boden ook diverse workshops aan die studenten verder kunnen helpen met de studie. Het symposium vond plaats in het studiecentrum van de Open Universiteit in Amsterdam.
Programma
Het programma bestond globaal uit twee onderdelen. 's Ochtends waren twee gerenommeerde sprekers uitgenodigd om ons bij te praten over bijzondere onderwerpen: wiskunde en robotica. 's Middags was men in de gelegenheid om een zeer uiteenlopende verzameling workshops bij te wonen. De dag werd afgesloten met een borrel en buffet. De hele dag waren docenten aanspreekbaar op de onderwijsmarkt om vragen rond jaarplanning, vrijstellingen en inschrijving te beantwoorden.
10.00-10.30 Ontvangst met koffie
10.30-10.45 Welkom; René Bakker over faculteit Informatica en een leven lang leren
10.45-11.45 Symmetrie in vlakke islamitische ornamenten, prof. dr. Jan van de Craats (UvA, OU)
11.45-12.45 De kunst van matige intelligentie, Peter van Lith
12.45-13.30 Lunchbuffet
13.30-15.00 Workshops ronde 1
15.00-15.15 Theepauze
15.15-16.45 Workshops ronde 2
16.45-17.00 Afsluiting door René Bakker
17.00-18.00 Borrel
18.00-20.00 Buffet
Parallel lopende onderwijsmarkt gedurende het gehele symposium.
Lezingen
De cultuur van de Islam manifesteert zich onder andere in een grote rijkdom aan ornamentele kunst in moskeeën en paleizen. Prachtige voorbeelden daarvan zijn te vinden in het Alhambra in Granada, de grote moskee van Cordoba en het Alcazar van Sevilla. Voor Escher openden die patronen een geheel nieuwe wereld die hem zijn verdere leven is blijven fascineren en inspireren.
De verschillende symmetrievormen die in zulke patronen op kunnen treden, kan men wiskundig analyseren. In mijn lezing zal ik laten zien dat er abstract gezien precies zeventien mogelijke onderliggende structuren bestaan. Van al die zeventien `behangpatronen', zoals ze enigszins prozaïsch genoemd worden, geef ik voorbeelden. Daarbij blijken translaties, rotaties, lijn- en puntspiegelingen op wonderlijke manieren met elkaar vervlochten te zijn. Ik zal ook een classificatieschema geven waarmee u zelf symmetriepatronen kunt determineren.
Prof. dr. Jan van de Craats is hoogleraar in de wiskunde aan de Koninklijke Militaire Academie, Open Universiteit en Universiteit van Amsterdam. Hij is actief op veel terreinen van het wiskundeonderwijs. Door middel van boeken, artikelen, lezingen en optredens voor radio en tv draagt hij bij aan het interesseren van een groot publiek voor de wiskunde.
Meer informatie is ook op zijn website te vinden.
De Kunst van Matige Intelligentie (Peter van Lith)
Veel is bereikt met de huidige stand van de techniek, zoals robots die autonoom een team vormen om voetballend een ander team te verslaan; of computers die grootmeesters in het schaakspel de baas zijn. De toekomstmogelijkheden lijken eindeloos en de in het verleden behaalde resultaten zijn bemoedigend. Toch blijft het de vraag wat uiteindelijk het nut is van het bouwen van robots met kunstmatige intelligentie. Waarom wordt er onderzoek gedaan naar AI? (We willen eigenlijk slaven maken, en die moeten dus niet te slim zijn.) Wat voor toepassingen kunnen dan wél verwacht worden van deze technologie? Wat is er tot nu toe terechtgekomen van dit onderzoek en hoe lang gaat het nog duren voordat computers intelligent genoeg worden, zodat we autonome robots kunnen bouwen?
Peter van Lith is in het verleden betrokken geweest bij een groot aantal projecten waarbij kunstmatige intelligentie een rol speelde. Hij zal ingaan op de bereikte resultaten in het verleden en de mogelijke toepassingen van deze technologie in de toekomst.
Onderwijsmarkt
De onderwijsmarkt was geopend van 10.30 tot 16.00 uur, tegelijk met het inhoudelijk programma en de pauzes. Hier kon men persoonlijke vragen stellen over onderwijs, afstuderen en vrijstellingen. Op de onderwijsmarkt kon iedereen terecht voor een ontmoeting met:
- helpdesk ‘jaarplanning': om samen met een docent een persoonlijke studieplanning te maken voor het komende jaar
- een lid van de FTC (facultaire toetsingscommissie) en docenten voor vragen over vrijstellingen, reglementen en inschrijvingen
- docenten voor praktische en inhoudelijke vragen
- TouW-studievereniging om andere studenten te ontmoeten en informatie over de activiteiten van het komende jaar te krijgen.
Workshops
Workshop 1: Robots bouwen
Gastspreker Peter van Lith zal nu samen met u in praktijk brengen wat hij tijdens de plenaire lezing heeft uitgelegd. U gaat in het practicumlokaal een stukje software ontwikkelen waarmee een robot kan worden aangestuurd. Uiteraard wordt de software ook in de praktijk getest!
Workshop 2: Modelleren van bedrijfsprocessen
Het eenduidig modelleren van bedrijfsprocessen is geen sinecure. Professor Stef Joosten heeft echter een methode ontwikkeld om complexe organisatorische processen eenvoudig en bovenal consistent te beschrijven. In de workshop zal Math Dicker ingaan op het project TISO dat hij samen met Stef Joosten uitvoert. TISO gaat over het inzetten van werkelijke projectdossiers van complexe systeemontwikkeltrajecten bij grote organisaties in het onderwijs. Math zal een voorbeeld van een dossier meenemen en met de aanwezigen bespreken. Op deze wijze kunt u een beeld vormen van een complex systeemontwikkeltraject en meedenken over de toepassing er van in het informaticaonderwijs.
Van studenten van een wetenschappelijke opleiding wordt verwacht dat ze wetenschappelijk onderzoek kunnen verrichten en daarover kunnen rapporteren. Een belangrijke fase is het zoeken en selecteren van relevante wetenschappelijke literatuur. In deze workshop zal Maarten van Veen ingaan op welke relevante informatiebronnen op internet voorhanden zijn en hoe u daarin de relevante informatie kunt vinden. Allerlei aanverwante zaken van het wetenschappelijk publiceren zoals het organiseren van literatuur, schrijven van verwijzingen en het maken van een literatuurlijst komen aan de orde.
Toepassingen die ontwikkeld zijn op basis van het open-sourceprincipe worden op steeds grotere schaal gebruikt. Zowel in bedrijven als ook bij de overheid is het gebruik van informatiesystemen die op deze manier ontwikkeld, zijn een serieuze optie. Er wordt bijvoorbeeld reeds breed gebruikgemaakt van open-sourceproducten zoals de Apache webserver. Ook in het informaticaonderwijs biedt open-sourcesoftware goede mogelijkheden om het leren via elektronische leeromgevingen en elektronische communities beter te ondersteunen. In een cursus als XML en webservices worden daarnaast ook open-sourcesystemen gebruikt als illustratie voor bepaalde technologische ontwikkelingen. Dit soort software biedt een geschikt platform voor onderwijs en onderzoek en conceptontwikkeling rond onderwijsleeromgevingen, een speerpunt van de faculteit Informatica. Frans Mofers zal ingaan op de wijze waarop open-sourcesoftware wordt ontwikkeld, zal laten zien waar u informatie kunt vinden en zal toepassingen in het onderwijs demonstreren.
Workshop 5: Van Babylonische kruiwagen-wiskunde naar echte wiskunde!
De bekende Amerikaanse geschiedschrijver van de wiskunde Morris Kline typeerde de wiskunde van de Babyloniërs, zoals aangetroffen op kleitabletten, als 'kruiwagenwiskunde'. Dit omdat de vraagstukjes op de kleitabletten wel aangaven hoe die vraagstukjes in die tijd opgelost konden worden, maar zonder daarbij ook maar enige theoretische onderbouwing te geven. Niettemin is er over deze vraagstukjes veel interessants te melden. Meer dan recepten waren het in de ogen van Kline dus niet. Ook zal blijken dat de stelling die wij toeschrijven aan Pythagoras, al aan de Babyloniërs bekend was. Math Wielders laat zien hoe de 'oudjes' hun wiskunde gebruikten en hoe wij daar met onze wiskundevaardigheden tegenaan kunnen kijken.
De ervaring leert dat sommige studenten moeite hebben met het beginnen aan een cursus wiskunde. Voor deze groep biedt deze workshop hulp. Ervaren docenten wiskunde stellen een diagnose welke onderdelen extra aandacht behoeven. Ze helpen u op weg.
Het doel van de masterfase van de opleiding Technische Informatica is om op te leiden voor de beroepsuitoefening van Informaticus op een hedendaags wetenschappelijk niveau. Hiermee worden naast eisen aan kennis ook eisen gesteld aan competenties. In deze workshop geven we informatie en gaan praktisch aan de slag. We gaan in op: wat zijn competenties, hoe werken we met e-room en hoe wordt het portfolio gebruikt. Verder gaan we in tweetallen aan de slag met het schrijven en becommentariëren van een stukje tekst. Daarin komt aan bod: doelgroepgericht schrijven, geven van terugkoppeling en vooral elkaar leren kennen. De workshop wordt verzorgd door Anda Counotte en Harrie Passier.
Workshop 8: OTO voor beginners
Deze workshop was gepland maar verviel; tijdens het symposium kon men een coach van OTO persoonlijk aanspreken. Een groep OTO-studenten had een applicatie ontwikkeld waarin voorkennistoetsing van wiskunde en het aanbod van zelfstudiemateriaal zijn geïntegreerd. De studenten hebben een interessant analyse- en implementatietraject doorgemaakt en kwamen daarover vertellen. Paul Oord vertelde wat er zoal bij een OTO-project komt kijken en vragen hierover beantwoordde vragen hierover.
Fotoalbum
