Topic: Expertiseontwikkeling

Opleidingen moeten ervoor te zorgen dat de beginnende professional voldoende expertise heeft voor de taken waarvoor hij is opgeleid. Daar ligt ook een taak van de professionele organisaties die moeten garanderen dat hun leden in opleiding en taakuitvoering voldoen aan de gestelde eisen. 

De dominante vragen in het onderzoeksterrein van de expertiseontwikkeling zijn:

  • Hoe ontwikkelt expertise zich?
  • Wat zijn prestaties waarin experts zich onderscheiden van niet-experts, en hoe kun je die meten?
Direct daaraan verbonden zijn de vragen die te maken hebben met de wijze waarop experts worden opgeleid:
  • Hoe kun je opleidingen zodanig inrichten dat expertiseontwikkeling gewaarborgd is?
  • Hoe hou je expertise op peil, en hoe zorg je ervoor dat experts tijdig inspelen op ontwikkelingen op hun terrein?
  • En, dwars door al die vragen heen, welke omgevings- en persoonlijke factoren zijn daarbij van invloed?
De antwoorden op deze vragen houden rechtstreeks verband met de inrichting van het onderwijs voor toekomstige (semi)professionals. Ze helpen bij besluitvorming over inrichting van het curriculum, bij het opsporen van factoren die het bereiken en op peil houden van expertise belemmeren, of bij het ontwikkelen van strategieën om de overgang van opleiding naar werk te verbeteren.

Voorbeelden van onderzoek rond dit topic

  • Transities en hun impact op het leren van docenten 
    (Charlotte Wolff)
    Het verloop van de ontwikkeling van de expertise van docenten gedurende hun hele carrière is tot nu toe onvoldoende in detail onderzocht. In dit project wordt gekeken hoe transities gedurende de loopbaan op die expertiseontwikkeling van invloed zijn. Sommige van die transities liggen vast, of worden door de onderwijsorganisatie bepaald, terwijl andere voortkomen uit individuele ervaringen een gebeurtenissen. Maar docenten bepalen grotendeels zelf hoe ze daarmee beroepsmatig omgaan, wat ze ervan leren en hoe het in hun keuzes en competenties tot uitdrukking komt. In dit project wordt op dit laatste ingegaan. Daarnaast worden er een aantal studies uitgevoerd die zich richten op de ontwikkelingsgang van beginner tot expert. 
     
  • Het oog van de meester; de ondersteuning van kennisontwikkeling door meester-gezel communicatie
    (Thomas Jaarsma)
    De focus van dit project is een theorie van expertise-ontwikkeling te ontwikkelen in domeinen waarin visuele waarneming essentieel onderdeel uitmaakt van de competentie. Verschillen tussen beginners, gevorderden en experts in de structuur van hun visuele kennis worden onderzocht. Daarnaast wordt onderzocht op wat voor manieren gevorderden relevante patronen (beter) leren herkennen, en hoe ze daarover met hun leermeesters (experts) communiceren en daarover een gedeelde kennis ontwikkelen. 
     
  • MedEye: Visuele aspecten van medische expertise 
    (Halszka Jarodzka)
    Beeldvormende technieken op allerlei terreinen hebben in de afgelopen jaren enorme ontwikkelingen doorgemaakt. Voorbeelden zijn de luchtvaart, sterrrenkunde en de geneeskunde. Alhoewel visuele waarneming een sleutelproces is in deze vakgebieden, is de verwerving van ‘visuele expertise' als zodanig en de samenhang ervan met cognitieve expertise-ontwikkeling een nauwelijks ontgonnen terrein. Doel van dit project is naast theorie-ontwikkeling te komen tot een versterking van de onderzoeksmethodologie waarin verbale protocollen en oogbewegingsregistraties worden gecombineerd. 
     
  • Het curriculumsucces van bedrijfskunde-opleidingen 
    (Monique Bijker)
    Dit project onderzoekt de transitie van opleiding naar arbeidsmarkt bij het vakgebied bedrijfskunde. Via een aantal zeer uiteenlopende benaderingen (prestaties op authentieke taken voor en na afstuderen, visies van HRM-verantwoordelijken op kwaliteiten van afgestudeerden, en zelf-percepties op de discrepantie tussen wat op de opleiding is geleerd en in het beroep wordt gevraagd) wordt nagegaan hoe goed voorbereid afstuderenden en afgestudeerden van opleidingen bedrijfskunde zijn voor de arbeidsmarkt. In het onderzoek wordt bovendien gekeken of er verschillen zijn tussen verschillende typen curricula. 
     
  • Verwerven van conceptuele kennis in competentie-gericht hoger onderwijs
    (Marijke van Bommel)
    Eén van de hete hangijzers bij beroepsgerichte opleidingen is de aard en de omvang van de kennis die daarin moet worden verworven. Dit discussiepunt speelt met name rond competentie-gerichte curricula. Competentiegerichte curricula zijn ontworpen om studenten professionele competenties te laten ontwikkelen waarin kennis, vaardigheden en attituden zijn geïntegreerd. Om effectief te zijn dient die kennis uitgebreid, diep verwerkt, en goed gestructureerd te zijn ten einde in uiteenlopende beroepssituaties te kunnen worden toegepast. Daarnaast dient de aankomend professional zijn/haar kennis continu kritisch te evalueren in het licht van nieuwe ontwikkelingen in beroepsstandaarden en wetenschappelijke kennis. Dit project onderzoekt de vraag in welke mate dit wordt bereikt, en welke onderwijsleerprocessen en kwaliteiten van studenten hiertoe bijdragen. 

Contactpersoon

Zie ook