Blog

« Terug

Ook zij hebben recht op een doorgaande leerlijn! – Masterclass ‘Hoogbegaafden en onderwijs’

Hoe richt ik onderwijs in voor hoogbegaafden? Professor Ton Mooij beantwoordde deze vraag in de masterclass van afgelopen week. In plaats van onderwijs aan hoogbegaafden een aanvullende plek te geven, pleit hij voor het vernieuwen van het huidige schoolsysteem. Door deze systematische aanpak kunnen zowel ‘gemiddelde’ als hoogbegaafde leerlingen een doorgaande leerlijn hebben.

Systematische aanpak
Ik ben zeer onder de indruk van de systematiek, de algemene toepasbaarheid en de hervormende visie die Mooij in deze masterclass heeft tentoongespreid. Huidig onderwijs aan hoogbegaafden wordt, als het er al is, hapsnap vormgegeven door wat aparte leerstof of leren in de plusklas. Cognitief hoogbegaafde leerlingen worden echter vaak niet eens herkend, presteren al vanaf groep één onder hun niveau en zijn niet voldoende gebaat bij een beetje extra uitdaging. Hoogbegaafdenonderwijs is daarmee ver onder het niveau van wat het zou kunnen zijn. Mooij ziet de volgende systematische aanpak voor zich. Deze aanpak zal recht doen aan het behalen van een doorlopende leerlijn voor alle leerlingen, inclusief hoogbegaafden. Het leeftijdsysteem wordt veranderd in een doorlopende leerlijn waarin leerlingen niet op leeftijd samen werken in groepen, maar op niveau van leerstofbeheersing. Leermaterialen worden dan ook niet op leeftijd, maar op één lange leerlijn geplaatst. Omdat deze ingrijpende verandering niet zomaar kan plaatsvinden, vereenvoudigt Mooij deze aanpak in eerste instantie voor alleen de hoogbegaafde leerlingen. Van daaruit zal ik dan ook verder gaan. Bij vierjarigen vindt een screening plaats op hoogbegaafdheid. De hoogbegaafde leerlingen krijgen een flexibel speel/leeraanbod dat het curriculum reflecteert. Daarbij wordt de leerstof compact gemaakt en verrijkt met veel extra en uitdagende materialen. De leerlingen werken hier individueel of in groepsverband met leerlingen van gelijk niveau mee. Hoogbegaafde leerlingen gaan vanuit veel zelfsturing door het materiaal heen en werken in de groep waar ze zich qua leerlijn bevinden. Zo wordt ingegaan op hun creativiteit, doorlopende leerlijn en behoefte aan zelfsturing. Het docententeam dient zich flexibel om de leerlingen heen te begeven en ze pedagogisch te begeleiden in hun versnelde en verdiepte leertraject.

Algemeen toepasbaar
Naast systematisch is deze aanpak ook algemeen toepasbaar. Momenteel is er onder leiding van Mooij een meerjarig onderzoek gaande op 41 basisscholen. Scholen kunnen de werkwijze inbrengen in het systeem waarin ze reeds werken. De scholen maken gebruik van eigen curriculum, werken nog in het leeftijdsysteem en maken gebruik van reeds bestaande speel/leermaterialen die ze aanvullen met extra materiaal. Daarmee gaat deze hervorming van het onderwijs niet voorbij aan reeds aanwezige, geschikte speel/leermaterialen en vaardigheden van docenten, maar is het vooral een betere ordening van de reeds aanwezige capaciteit.

Hervorming
Hervorming van het onderwijs is nodig. Hoogbegaafde leerlingen met een IQ van 130+ en met veel motivatie, creativiteit en leervermogen lijden enorm gebrek doordat het huidige onderwijssysteem niet voorziet in hun doorlopende leerlijn. Slechts een systematische aanpak en ingrijpende hervorming kunnen leiden tot welbevinden en een juiste ontwikkeling van alle leerlingen.

Inspirerende visie
Dit is wat ik in de masterclass geleerd heb. In mijn ogen is het inspirerend revolutionair en broodnodig om gepast onderwijs te geven aan alle, en in het bijzonder hoogbegaafde, leerlingen. Ik hoop dat ik de zaken juist heb weergeven en anders graag je reactie! Lees ook ‘Naar excellente scholen, leraren, leerlingen en studenten’ van Mooij en Fettelaar (2010). Bovendien: wie gaat mee in deze (beknopte weergegeven) uitgebreide visie en wie niet, en waarom? Ik zeg: Mooij heeft visie, een inspirerende, mooie visie!

Vorige Volgende
Reacties
Trackback URL: